Kapat

Çocuklarınızı Obeziteden Uzak Tutmanın Yolları

Anasayfa SAĞLIK Çocuklarınızı Obeziteden Uzak Tutmanın Yolları

Çocuklarınızı  Obeziteden Uzak Tutmanın Yolları

Çocuk ve ergen yetişkinlerde vücutta yağlanma oranı,büyüme ve cinsiyete bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Bu sebeple çocuk ve ergenlerde obezite teşhisi, yaş ve cinsiyet faktörlere bağlı olarak persantil eğrileri adı verilen çizelgeler yardımıyla yapılmaktadır.

Değerlendirmeden önce kişinin boy ve kilosu ele alınarak vücut kitle indeksi hesaplanır. Bu hesaplamalar herkesin kolaylıkla yapabileceği hesaplar olup, vücut ağırlığının boy ölçümünün karesine bölünmesiyle elde edilir. 5-6 yaş öncesi çocukların vücut kitle indeksinde azalma olurken, yetişkin olma çağına kadar vücut kitle indeksi devamlı olarak artar. 95 persentilin üzerindeki çocuklar obez olarak belirlenir. Bir çocuğun 95 persentilde bulunması, o çocuğun yaşıtları arasında 100 çocuktan 95 inden daha yüksek vücut kitle indeksine sahip olması demektir. Bu duruma göre 5 persentil altında olan çocuklar zayıf, 5-85 persentil arası olan çocuklar normal kilolu, 85-95 persentil arasında olan çocuklar kilolu olma riski taşıyanlar, 95’in üstünde olanlar obez olarak sınıflandırılır. Bu verilere göre sizde çocuğunuzun persentil takibini yapabilirsiniz.

cocuklarinizi-obeziteden-uzak-tutmanin-yollari

Çocuklarda Obezitenin Olası Nedenleri ve İzlenecek Yol

Enerji alımı ve harcanması arasındaki dengesizlikler obez ve kilolu olma durumuna sebep olan en önemli etkenlerdir. Obez olma durumu birçok farklı sebebe bağlı olmasına rağmen,  genetik ve çevresel faktörlerde bu durma  katkıda bulunur. Bazı hormonal dengesizlikler, kas-iskelet rahatsızlıkları da nadiren obeziteyi tetikleyen sebeplerden olabilmektedir. Aşırı kilolu olma durumunun yüzde onu genetik ve hormonal faktörlere dayanırken, kalori alımı ve harcanımı arasındaki denge durumu da büyük ölçüde etkilemektedir.  Bundan dolayı dünya genelinde aşırı kilolu olma durumunun çok hızlı bir şekilde arttığı düşünüldüğünde insanların kendi aralarında ‘’bizim ailede herkes kilolu’’ yada bende bu olay genetik ‘’gibi söylemler bu durumun yalnızca  genetik veya metabolik faktörlerle aşırı kilolu olma sorununun açıklanamayacağı anlaşılmıştır.

Birinci değerlendirmeden sonra eğer hasta çocuğunuz 95 persentil ve üzeri ise çocuk hastalıkları uzmanınca klinik olarak araştırılması ve aşırı kilolu olmanın nedenlerinin gözden geçirilmesi uygundur. Yine VKİ değeri 85-94 persentil arasında olduğunda hasta çocuğun aile hayatı,kan basıncı, total kolesterol düzeyi, ortopedik problemler ve kilo ile ilgili psiko sosyal durumları hakkında araştırma yapmak en doğru olandır. Bunlardan birinde sorun olduğu görülürse muhakkak uzman görüşüne başvurmak gerekir.

cocuklarinizi-obeziteden-uzak-tutmanin-yollari

Çocuklarda büyüme sürekli olarak ilerlediği için 2 – 7 yaş arası herhangi bir rahatsızlığın bulunmadığı  durumlarda negatif kalori dengesine ulaşarak kilo vermesi önerilmektedir. Var olan kiloların korunarak çocuk büyüdükçe zaman içerisinde VKİ değerlerinde azalmanın olması bu arada düzenli beslenme ve spor alışkanlıklarının oluşturulması önerilen bir çalışmadır. Bu yapılacak olanlar uzun vade alan şeyler olduğu için sabır ve mücadele gerektirmektedir. Bu sabır ve mücadelede ailen katkısı oldukça fazladır. Bazen de bu kadar uğraş ve mücadeleye beslenme ve egzersiz uzmanlarının da katkısı büyüktür. 7 yaş ve üzeri çocuklarda ise uzmn doktorlar eşliğinde kilo vermeleri düşünülebilir.

Çocuk Obezitesinin Olası Sonuçlar

Aşırı kilolu ve obezite olma halinde çocuk ve ergenlik dönemlerinde en çok ortaya çıkan sıkıntı psiko sosyal fonksiyonların bozulmasıdır. Birden fazla çocuk dış görünüşleri sebebiyle kavgalara ve alalaya maruz kalma, takım oyunu ve fiziksel hareketler gerektiren hallerde iyi performans göstermeyip sürekli olarak kendilerini bu türlü aktivitelerden uzak tutmaktadırlar. Bu da onları hareketsizliğe itmekte ve bunun sonucu obezite rahatsızlığı oluşmaktadır.

Yapılan çeşitli bilimsel araştırmalar sonrasında yağ dokusunun sadece yakılamayan enerjinin depolandığı bir yer olmadığı, kan içerisine de zararlı moleküller saldığı ve zamanla bu moleküllerin hormonal dengeyi ve metabolizmayı etkileyerek çeşitli hastalıklara yol açmaktadır. Bu hastalıklar içerisinde glikoz toleransında bozulma, diyabet hastalığı, yüksek tansiyon, uyku bozuklukları, solunum, sindirim ve kalp hastalıkları bulunmaktadır. Bundan da anlaşıldığı üzere yağ dokusu ne kadar çoksa b hastalıklarla karşılaşma oranı o kadar çoktur. Daha da önemli olanı orta yaşlarda görmeye alışık olduğumuz yüksek kan basıncı ve diyabet hastalıkları daha çocuk yaşlarda sıkça rastlanır bir hale gelmiş olmasıdır.  Yapılan araştırmalarda kilolu çocuk ve ergenlerde %75 oranında insüline direnç gösterme, bunlarında % 3’ünde tanısı konulmamış şeker hastalığı olabileceği var sayılmaktadır. Araştırmalar bu varsayımların ergenlik döneminde daha fazla arttığını, kilolu ergenlerin yaklaşık % 29’unda metabolik sendrom denilen hastalıkların ortaya çıktığı ileri sürülmektedir.aynı zamanda okula daha gitmeyen kilolu çocukların % 75’i, ergenlikteki çocukların ise % 50’si ileride kilolu yetişkinlere dönüşmektedir.

cocuklarinizi-obeziteden-uzak-tutmanin-yollari

Tedavi Ve Yöntemleri

Değişikliklere hazır olma durumunun araştırılması: Kilo kontrolünü sağlamada çocuğun yada anne ve babanın hayat tarzlarını değiştirmekte kendilerini hazır hissetmemeleri bu durumu başarısızlığa uğratmaktadır. Başarısız olan bu programlar çocuğun kendine olan güvenini sarsmakta ve gelecekte yapacağı kilo takip programlarına ayıracağı enerjiyi daha şimdiden boşa harcatmaktadır. Bundan dolayı ailelerin bu konuya olan ilgilerinin araştırılması ve kilo kaybetmenin mümkün olup olmadığına karşı inançların hangi yönde olduğu sorgulanıp değişiklilere hazırlanması gerekmektedir. Bunun içinde dengeli beslenme ve egzersiz programlarının düzenlenmesi obezite hastalığının engellemek ve tedavi etmek adına büyük önem taşımaktadır.

Fiziksel aktivite ve beslenme alışkanlıkları:

Çocukların sağlıklı olmak için hareket etmeleri beklenemeyeceğinden dolayı, aktivitelerin eğlenceli, zevkli ve ödül içerikli olması gereklidir. Hareketle alakasız olan aktivitelerin azaltılması amacıyla, televizyon, bilgisayar oyunları gibi hareketsiz aktivitelerin en aza indirilmesi gereklidir. On yaşın altında olan çocukların yaşam tarzını büyük ölçüde aileler belirlemektedir. Bu sebepten dolayı bütün aileyi kapsayan beslenme ve aktivite şekilleri geliştirilmeli ve tüm aile bireyleri olarak bu kurallara uyulmalıdır. Bu yaş grubundaki çocuklar genelde evde bulunan yiyeceklerle beslenmekte olup, aile bireylerinin beslenme alışkanlıklarına göre değişkenlik gösterme eğilimindedirler.

Çocuğunuzun sağlıklı yiyecekleri eğlenceli bir biçimde tüketmesini sağlamanız, uzun vadede sağlığını korumasında önemli rol oynar. Sağlıklı yiyecek hazırlamada çocuğunuzun da katkı sağlamasına izin vermeniz, çocuğunuzun bu durumu benimsemesine yol açar.

cocuklarinizi-obeziteden-uzak-tutmanin-yollari

Özgürlüklerini kazanmaya çok istekli olan ergenlerde ise, sağlıklı yemek alışkanlığı kazandırılmak için yemek yapımında daha fazla sorumluluk verilmelidir. Ailelerin egzersiz ve beslenme konusundaki önerileri ve kendilerinin de devam etmesi ergenlerin bu alışkanlıkları kazanması ve devam ettirmesinde son derece önemlidir. Yürüme ve koşu tavsiye edilse de bu tavsiyeler ergenler tarafından tercih edilmez. Dans, basketbol, bisiklete binme, paten gibi onların ilgi duyacağı alternatif aktiviteler üretilmelidir. Ayrıca ergenler için vücuda odaklanmayı artıran doğa sporları, açık hava yürüyüşleri önerilebilir. Bununla birlikte bu gruptakiler yetişkinlerin yaptığı ağır sporlara ilgi duyarlar. Bu tür egzersizleri uygulamak hızlı netice verdiğinden onlar için motive edici olabilir. Bunlara ilave olarak çocuklara egzersiz ve sağlıklı beslenmeye yönlendirici hediyeler alınması gibi motive edici yöntemler uygulanabilir.

Belli bir kilo kaybını hedeflemek yerine çocuklarda uzun süreli kalıcı sağlıklı beslenme ve egzersiz alışkanlıkları kazandırılmaya çalışılmalıdır. Çocuklar kilosunu kurmayı başardığında zaman içerisinde vücut kitle indeksi yavaş yavaş azalma gösterecektir. 95 persentilin üstündeki aşırı kilolu çocuklarda uzman gözetimi altında ayda yarım kilo verecek şekilde sağlıklı beslenme programları uygulanabilir. Önerilen yöntemlerden birisi de 5+2+1 kuralı, yani günde beş çeşit sebze veya meyve tüketimini, hareketsiz geçen sürenin iki saati geçmemesini, 1 saat egzersiz uygulanmasını sağlamaktır. Ayrıca aile bireylerinin yemeğe birlikte oturmaları, çocuğun  televizyon karşısında yemek yemesini engellenmesi, mutfakta abur cubur bulundurmak yerine sağlıklı sebze ve meyvelerin bulundurulması da gerekli yöntemler arasındadır. Çocuğa aç olduğunda yemek yemenin doğal olduğu anlatılmalı, tokluğun hissedilme durumunu sabırla öğretmeniz gereklidir.

 

 

Bir önceki yazımız olan Kilo Vermede Suyun Etkisi Nedir? Kilo Vermek İsteyen Biri Gün İçinde Ne Kadar Su İçmelidir? başlıklı makalemizde Kilo Vermede Suyun Etkisi hakkında bilgiler verilmektedir.

Facebook İle Yorum Yap

“Çocuklarınızı Obeziteden Uzak Tutmanın Yolları” üzerine 2 yorum

  1. Asli Aktuna says:
  2. Baci Yakut says:

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bumerang - Yazarkafe